काश हम इतने महान हो पाते,
अपनी सब त्रुटियाँ हम जान पाते,
और उनका समाधान भी कर पाते,
काश हम इतने महान हो पाते,
चलने से पहले ही पहचान पाते,
किस अंत जाएंगे कौन से रास्ते,
काश हम इतने महान हो पाते,
जितना ऊंचा हम पड़ पाते हैं,
उससे ज्यादा आचरण कर पाते,
काश हम इतने महान हो पाते,
जीवन में जैसा भी समय आए,
हम उससे एक सामान निभा पाते,
काश हम इतने महान हो पाते,
चाहे जो भी हो जैसे भी हो,
जल की तरह वक़्त में बहते जाते,
काश हम इतने महान हो पाते।
पूछ के जाते तो क्या गौतम बुद्ध हो पाते?
अपने प्रियजन से क्या कभी अनुमति पाते?
सब उनको वानप्रस्थ की त्रुटियां गिनाते,
सब उनको कर्तव्य और मोह में बांधना चाहते,
पूछ के जाते तो क्या गौतम बुद्ध हो पाते?
ज्यादा से ज्यादा होता भी तो क्या?
कहते उनसे रहो महल में ही दिन भर,
साथ में ये कुटिया में खोजो मार्ग जी भर कर,
राज छोड़ राजकुमार वन नहीं जाते,
पूछ के जाते तो क्या गौतम बुद्ध हो पाते?
और गौतम न इधर के न उधर के,
न सुख महल के अंदर, न शांति कुटिया के अंदर,
बस द्वंद्व द्वंद्व में ही शायद नष्ट हो जाते,
पूछ के जाते तो क्या गौतम बुद्ध हो पाते?
सब लोग ही कुछ न कुछ सहते हैं,
बस वो चुप रहते हम कह देते हैं,
वो मार के सब ख्याल जी लेते है,
हम है राह ढूंढ़ते जूझते रहते हैं,
पर मानव का पथ प्रदर्शन कैसे होगा?
गुट गुट के चुप चुप जीने वालों से?
या फिर लड़ते गिरते राह पाने वालों से?
क्या बुरा है जो मैं इस द्वंद्व में मारा जाऊं,
ये भी तो मुमकिन मुक्ति का मार्ग खोज लाऊं,
क्यों व्यर्थ मुझे रोकते हो,
क्यों व्यर्थ मुझे टोकते हो,
किसी न किसी को तो हर युग जाना होगा,
बन के बुद्ध जग के लिए लौट आना होगा!
गौतम तुम्हारी पीड़ा कैसी होगी?
कैसा ही उसका ज्वर होगा?
कितना तुमको दिन रात वो दलती होगी?
कितना तुम्हारे अंदर कोताहल करती होगी?
कितना तुम्हें पल पल वो खाती होगी?
शायद दर्द से फटती तुम्हारी छाती होगी?
गौतम तुम्हारी पीड़ा कैसी होगी?
जैसी भी हो चलो जितनी भी हो,
तुम राजा थे या तुम साहसी थे,
तुम अपनी पीड़ा के समाधान के लिए
निकल पड़े वन में,
किया तुमने वही जो आया तुम्हारे मन में,
पर हम निर्धन क्या करें?
जिनके पास न महल न मोती
वो अपनी पीड़ा का समाधान कैसे करें?
वो अपनी मुक्ति के लिए छोड़ जाएँ
अपनी यशोधरा और राहुल को किसके आसरे?
बताओ गौतम तुम्हें अपना धर्म निभाना होगा,
मैं भिक्षु बन आया हूं तुम्हारे दर पे,
तुम्हें मेरे विचलित मन के संशय को मिटाना होगा,
बताओ गौतम बताओ,
जान जा रही है,
जल्दी आओ जहाँ भी हो
तुम्हें मुझे बचाना होगा!
ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਇਤਬਾਰ ਤੇ ਸੀ,
ਮੈਂ ਓਹਦੇ ਇਤਬਾਰ ਤੇ ਸੀ,
ਤੇ ਕਈ ਮੇਰਾ ਇਤਬਾਰ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਸੀ,
ਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਸੋਚਿਆ,
ਚੱਲ ਓਹਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਤਾਂ ਆਈਏ
ਪੁੱਛ ਕੇ ਆਈਏ ਭਲਾਂ ਗੱਲ ਹੈ ਕੀ,
ਤੇ ਉਹ ਆਪ ਸਿਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ,
ਕਹਿੰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਯਾਰ ਆਪ ਪਤਾ ਨਹੀਂ!
ਐਨੀ ਸਸਤੀ ਕਿਓਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ
ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੋਵੇ ਇਰਾਨ ਹੋਵੇ
ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਮਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਆਪਣੇ ਮਤਲਬ ਖਾਤਰ ਨਫਰਤਾਂ ਦੇ
ਵੰਡਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਬੀਜ ਕੋਈ,
ਹਉਂਮੈਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਯਾਂ ਫਿਰ ਹੰਕਾਰ
ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਬਿਮਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕੋਈ,
ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਬ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਹੈ,
ਐਨੀ ਸਸਤੀ ਕਿਓਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ
ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ,
ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿ,
ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਭਲਾ ਮੰਗਦੇ
ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਐਵੇਂ ਮੰਦਾ ਨਾ ਕਹਿ,
ਗੱਲ ਇਹ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਗੱਲ ਫੱਬਦੀ ਹੈ,
ਐਨੀ ਸਸਤੀ ਕਿਓਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ
ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇਓ ਨਫਰਤਾਂ
ਦਾ ਲਓ ਅੰਜਾਮ ਹੁਣ ਦੇਖੋ,
ਮੰਦਿਰ ਮਸਜਿਦ ਗਿਰਜੇ ਹੋਏ ਖੰਡਰ
ਬਾਗ਼ ਹੋਏ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਹੁਣ ਦੇਖੋ,
ਸਾੜਦੀ ਹੀ ਸਾੜਦੀ ਹੈ ਅੱਗ ਜੱਦ ਵੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ,
ਐਨੀ ਸਸਤੀ ਕਿਓਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ
ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਤੂੰ ਕੱਚੇ ਜਿਹੇ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ
ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ-ਏ-ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਸਮਝੀ ਬੈਠਾ ਹੈਂ,
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ
ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁੱਰਾਨੀ ਸਮਝੀ ਬੈਠਾ ਹੈਂ,
ਛੱਡ ਦੇ ਖੇੜਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹਾਰ ਜਾਏਂਗਾ,
ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਕਸ਼ਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾਰ ਪਾਏਂਗਾ,
ਤਮਾਸ਼ੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਗੱਲਾਂ ਚ ਉਲਜਾਉਣਾ,
ਹੱਥ ਦੀ ਸਫਾਈ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਦਿਖਾਉਣਾ,
ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ
ਚ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਛ ਵੀ ਬਨਾਉਣਾ,
ਬਦਲ ਦੇ ਸੀਪੇਸਾਲਾਹਾਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਾਰ ਖਾਏਂਗਾ,
ਮੋਢੇ ਥੱਲੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਪਾਏਂਗਾ,
ਕੋਈ ਚੁਣ ਬੰਦਾ ਜਿਹਨੂੰ ਕੰਮ ਦਾ ਵੱਲ ਹੋਵੇ,
ਜਿਹਦੇ ਕੋਲ ਹਰ ਮਸਲੇ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਹੋਵੇ,
ਜਿਹੜਾ ਉੱਤਰ ਸਕੇ ਆਪ ਵੀ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ,
ਬੱਸ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵੱਲ ਛੱਲ ਹੋਵੇ,
ਫਿਰ ਤੂੰ ਗੁੱਡੀ ਆਪਣੀ ਚਾੜ ਪਾਏਂਗਾ,
ਜਿੱਤ ਦੁਨੀਆਂ ਦੱਮ ਕਮਾ ਚਾਰ ਪਾਏਂਗਾ!
