मेरी बर्बादी
का कोई इश्तिहार छपवाओ,
पहले पे उसमें प्यार छपवाओ,
दूसरे पे अन्धा एतबार लिखवाओ,
तीसरे पे यार मददगार बताओ,
चौथे पे बेशुमार खुमार लिखवाओ,
पांचवे पे लिखो उसमें कसमें,
छठे पे लिखो हालातों के बस में,
सातवें पे लिखो किए काम गैर जरूरी,
आठवें पे लिखो रहबरों से दूरी,
नवें पे लिखो ख्यालों का भटकना,
दसवें पे लिखो मायूसी न झटकना,
जाओ ये छपवाओ और हर
नुक्कड़ हर गली में चिपकाओ,
जो पड़ नहीं सकते उनकी
इतलाह के लिए डोल बजा के गाओ,
तां की फिर कोई खराब न हो सके,
सब करके भी यूं बर्बाद न हो सके!
ਸੱਚ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਜਦ ਕੋਈ ਜਾਵੇਗਾ,
ਤਰਕ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ’ਤੇ ਜਦ ਕੋਈ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੇਗਾ,
ਅਰਥ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਜਦ ਕੋਈ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੇਗਾ,
ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਸਿਰਜਣਾ ਚਾਹੇਗਾ,
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੇਗਾ,
ਉਸ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਦਾ ਰਾਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇਰੇ ਤੋਂ,
ਜਾਂ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਖ਼ਿਰ ਪਾਵੇਗਾ।
Communication is a strange thing—
while the frauds can easily hide behind,
the earnest can get trapped in it.
(in response to Kipling's White man's burden)
I know you are dead
sleeping in a mournful place,
what could be left of you?
it has been thousands of days,
but I want to talk to you,
something you boasted about,
white man doing a service
by colonizing distant grounds,
and I want to tell you,
about white man's deeds,
things which you probably knew,
but did not pay any heed,
he ate their flesh day and night,
their blood was his new wine,
he chewed on their leftover bones,
he called them dogs and swine,
he slept peacefully during famines,
he answered with bullet all the rage,
he filled his ships with the bounty,
when the poor were dying from plague,
he plundered their chirpy homes,
and sent them to distant lands to fight,
he did not even count how many died,
he laughed and joked on their plight,
this is the service white man did,
written just a preface of all his deeds,
I know you cannot wake up now,
I will explain it more when we meet.
ਗੋਰਿਆਂ ਤੂੰ ਚੂਸ ਸਾਡੇ ਹੱਡ ਗਿਆ ਐਂ,
ਸਾਨੂੰ ਨੰਗ-ਧੜੰਗ ਕਰ ਛੱਡ ਗਿਆ ਐਂ,
ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਤਕੜਾ ਵਪਾਰ ਸੀ,
ਥੋਕ ’ਚ ਵਿਕਦੇ ਸੂਤ, ਮਿਰਚ, ਮਸਾਲੇ, ਅਚਾਰ ਸੀ,
ਤੇਰੀ ਕੰਪਨੀ ਆਈ, ਰੱਜ ਸਾਡੇ ’ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਏ,
ਸ਼ਿਮਲੇ, ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਖ਼ਾਸ ਕੀਤਾ ਏ,
ਸਾਡਾ ਕਿਰਤ ਇੰਨੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਹੱਥਾਂ ’ਚ ਚੱਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂਦੀ,
ਤੂੰ ਰੇਲਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਪੱਤਣਾਂ ਤੀਕ, ਬੱਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂਦੀ,
ਤੂੰ ਢਾਹ ਮਾਰੇ, ਬੇਈਮਾਨਾ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਖੇਤ ਖਲਿਆਨ,
ਤੂੰ ਲੜਾ ਮਾਰੇ, ਫਾਹ ਮਾਰੇ ਸਾਡੇ ਕਿਰਤੀ ਕੀਮਤੀ ਜਵਾਨ,
ਜਾਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਟੋਟੇ ਹੋਰ ਕਰ ਗਿਆ ਏਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ,
ਬੰਨ ਗਿਆ ਐਂ ਮੁੱਢ ਸਦਾ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਦੇ,
ਕਮਲੀ ਸੀ ਦੁਨੀਆ ਓਦੋਂ ਤੇ ਤੇਰਾ ਵੀ ਕਮਲੇ ਦਾ ਵੇਸ ਸੀ,
ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਉਹਦੇ ਖੰਭ ਨੀ ਆਏ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿੜੀ ਕਹਾਉਂਦਾ ਜਿਹੜਾ ਦੇਸ਼ ਸੀ!
ਮਾਰ ਤਾਂ ਗੋਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਛੋਰਾ,
ਏਡੀ ਉਹਦੀ ਹਸਤੀ, ਤਰਸ ਨਾ ਖਾਧਾ ਭੋਰਾ,
ਪੰਜਾਹ ਵਰ੍ਹੇ ਗਏ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਹੋ ਗਏ,
ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਈ ਏ ਖਾਂਦਾ ਏ ਝੋਰਾ।
ਬੁੱਝ-ਬੁੱਝ ਟਿਕਾਣੇ ਜਦੋਂ ਜਰਮਨਾ ਦੇ ਦੱਸਦਾ ਸੀ,
ਉਦੋਂ ਸਾਹਬ ਜਾ-ਜਾ ਕੇ ਜੱਫੀਆਂ ’ਚ ਕੱਸਦਾ ਸੀ,
ਹੁਣ ਜਦ ਬਿਪਤਾ ਟਲੀ ਏ ਤੇ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਆ,
ਦੂਤ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਰੋੜਾ,
ਮਾਰ ਤਾਂ ਗੋਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਛੋਰਾ।
ਤਮਗੇ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨਮਕਹਰਾਮੀ ਕੀਤੀ ਆ,
ਪੱਤ ਮਲੂਕੜੇ ਦੀ ਚੰਦ੍ਰਿਆਂ ਸਰੇਆਮ ਰੋਲ ਦਿੱਤੀ ਆ,
ਹਾਏ, ਕਿਹੜੀ ਗਲੀ ਨਿਕਲਾਂ, ਕਿਹੜਾ ਮੂੰਹ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂ,
ਆਪੇ ਵਿੱਚ ਘੁੱਟ ਗਿਆ ਸੂਰਜ, ਭਰ ਗਿਆ ਘੁੱਟ ਕੋੜਾ।
ਮਾਰ ਤਾਂ ਗੋਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਛੋਰਾ।
1.
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵਾਂ
ਤਾਂ ਅੱਗ ਮੈਂ ਲਾ ਦੇਵਾਂ,
ਘੱਟ ਜਾਵਾਂ ਜ਼ਿਸਮ 'ਚ
ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲੱਗਣ ਲਾ ਦੇਵਾਂ।
2.
ਪੈ ਗਿਆ ਕਲੇਸ਼
ਲੜ ਪਏ ਸਭ ਦੇਸ਼,
ਜਾਨ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਖ਼ਤਰਾ
ਛੱਡ ਤੁਰ ਗਿਆ ਜਰਮਨੀ,
ਭੌਤਿਕੀ ਦਾ ਦਰਵੇਸ਼।
3.
ਇਕੋ ਹੀ ਦਿਮਾਗ 'ਚ
ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ,
ਕਾਇਨਾਤ ਨੇ ਖ਼ਾਸ
ਓਹਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ,
ਜਾ ਯਾਰ ਤੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਆ
ਕੰਮ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ
ਲੱਗਦਾ ਵੱਸ ਦਾ ਨੀ।
4.
ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਬਾਜ਼ ਹੈ
ਸਮਝਿਓਂ ਨਾ ਚਿੜੀ ਹੈ,
ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਇਆ
ਜੰਗ ਐਸੀ ਛਿੜੀ ਹੈ।
5.
ਸੂਰ ਦਾ ਪੁੱਤ
ਬੜਾ ਕਾਇਰ ਸੀ,
ਨਿਹੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ
ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ
ਕਰਵਾਇਆ ਫਾਇਰ ਸੀ।
6.
ਬੁੱਝ ਲਏ ਜੇ ਬੁਝਾਰਤ ਕੋਈ
ਤਾਂ ਸਿਆਪਾ ਪੈ ਜਾਵੇ,
ਹਰ ਇੱਕ ਬੈਂਕ 'ਚ ਦਿਨੇ ਹੀ
ਡਾਕਾ ਪੈ ਜਾਵੇ।
7.
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਖਾਓ
ਸਵਾਦ ਬੜਾ ਆਉਂਦਾ,
ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਖਾਓ
ਥੋੜ੍ਹਾ ਮਜ਼ਾ ਘੱਟ ਆਉਂਦਾ,
ਦਸਵੀਂ ਵਾਰੀ ਤੱਕ ਤੇ
ਦਿਲ ਅੱਕਿਆ ਵਾ ਹੋਂਦਾ!
8.
ਜਿੰਨ ਵਿੱਚ ਕਬੂਤਰ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਘਰ ਘਰ ਬਿਜਲੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਦੋ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਜਿੰਨ ਹੋਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
9.
ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ
ਬੰਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ
ਪਾਉਂਦੇ ਇਹ ਤ੍ਰੇੜ ਹੈ
ਓ ਮਾਈ ਕੋਈ ਸ਼ੈਤਾਨ
ਨਹੀਂ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ
ਨਾ ਕੋਈ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਹੈ!
10.
ਸੱਤ ਵਰੇ ਪੂਰੇ ਰਿਹਾ ਦੂਰ
ਕਿੱਥੇ ਚੱਲਿਆ ਕਿਉਂ ਚੱਲਿਆ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਨਾ,
ਮੁੜਿਆ ਤੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ
ਹੱਲ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ
ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ!
11.
ਰੌਲਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਹੈ,
ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲੁਕਾਉਣਾ ਹੈ,
ਰਹਿਣਾ ਜ਼ਰਾ ਬਚ ਕੇ,
ਧਮਾਕਾ ਬੜਾ ਹੋਣਾ ਹੈ।
12.
ਗੁੱਡੀ ਚੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ,
ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਆਸਮਾਨ ਏ,
ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਸੀਬ
ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਣਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ
ਪਾਰ ਦਾ ਜਹਾਨ ਏ।
13.
ਦੇਓ ਟਾਟਾ ਜੀ ਪੂੰਜੀ,
ਕੰਮ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ,
ਦੇਸ਼ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਹੋ ਸਕੇ,
ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
14.
ਟਰੱਕ ਨਹੀਂ ਤਾਂ
ਚਲੋ ਸਾਈਕਲ ’ਤੇ ਹੀ
ਰਾਕੇਟ ਲੈ ਚੱਲੀਏ,
ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ,
ਸੁਨੇਹਾ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਘੱਲੀਏ।
15.
ਆਹ ਲੈ, ਸਿੱਟ ਦੇ ਬੀਜ,
ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਕੰਮ ਹੋ ਜੂ,
ਹੁਣ ਨੀ ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿੰਦਾ,
ਵਚਨ ਸਾਡਾ ਏ, ਤਥਾਸਤੁ।
16.
ਦੇਣਾ ਹੈ ਜ਼ਹਿਰ ਤਾਂ ਦੇ ਦਿਓ,
ਮੈਂ ਕੀਤੇ ਲੁੱਕ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜੀਵਾਂਗਾ,
ਅਸੂਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ,
ਅਸੂਲਾਂ ਖ਼ਾਤਰ ਇਹ ਵੀ ਪੀਵਾਂਗਾ।
17.
ਬਹੁਤਾ ਐਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ
ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀਦਾ,
ਨਾ ਕੋਈ ਛੇੜੇ ਤਾਂ
ਆਪੇ ਆਪੇ ’ਚ ਹੀ ਵੱਸੀਦਾ,
ਚੁੱਪ-ਚੁੱਪ ਰਹੀਦਾ,
ਨਾ ਐਵੇਂ ਰੋਈ ਦਾ,
ਨਾ ਐਵੇਂ ਹੱਸੀ ਦਾ।
18.
ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬੰਦੇ ਨੇ
ਬੰਦੇ ਬਹੁਤ ਮਾਰੇ ਨੇ,
ਪਰ ਇੱਕ ਗੋਲੀ ਤੂੰ
ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ,
ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਮੁਲਕ
ਓਸ ਗੋਲੀ ਨੇ ਤਾਰੇ ਨੇ।
19.
ਹੱਡ-ਪੈਰ ਖੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ,
ਬੱਚੇ ਬਹੁਤ ਰੋਂਦੇ ਸੀ,
ਬੜਾ ਔਖਾ ਸੀ ਜੀਣਾ,
ਸੁਫ਼ਨੇ ਡਰਾਉਣੇ ਆਉਂਦੇ ਸੀ,
ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਤੇਰੀ, ਹੁਣ
ਸਾਰੇ ਸੁਖੀ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ!
20.
ਅੰਗ ਪੈਰ ਚੱਲਣੋਂ ਹਟ ਗਏ,
ਸੂਰਤ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਈ,
ਐਸੇ ਕਈ ਕਮਰੇ ਕਾਇਨਾਤ ’ਚ,
ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੀ,
ਜੇ ਓਥੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਵੜ ਗਈ।
21.
ਬੁੱਝ-ਬੁੱਝ ਜਰਮਨਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਸੀ,
ਸਾਹਬ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਹੋ ਜੱਫੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਸਦਾ ਸੀ,
ਮੁੜ ਕੇ ਪੈ ਗਿਆ ਉਸੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮੁਕੱਦਮਾ,
ਖਾ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰ ਓਹਨੇ, ਝੱਲ ਨਾ ਸਕਿਆ ਸਦਮਾ।
22.
ਛਾਪ ਦੇਵਾਂਗੇ ਪਰਚਾ,
ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਣਾ ਪੈਣਾ ਪਰਮਾਣ ਹੈ,
ਹਾਰਡੀ ਰੋਜ਼ ਏਹੀ ਆਖੇ,
ਭਗਤ ਨਾਮਗਿਰੀ ਦਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ।
23.
ਵਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਪਤਲੀ ਤਾਰ,
ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੱਚਦੀ ਜਾਂਦੀ ਆ,
ਭਾਅਜੀ ਕਰਤੀ ਏ ਖੋਜ,
ਗੱਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ
ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਕੋਨੇ, ਪਲਕ
ਝਪਕਦੇ ਪੁਹਚਾਂਦੀ ਆ!
24.
ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ’ਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਿਆਰ ਹੈ,
ਜਮਨਾ ਦੇ ਪਾਰ ਬਣਵਿਆ,
ਮੁਗਲ ਸਰਕਾਰ ਹੈ!
25.
ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ
ਖੜ੍ਹੇ ਤਿਕੋਣ ਨੇ,
ਅੰਦਰ ਉਹਦੇ ਸੌਂਦਾ
ਖੁਫੂ ਫ਼ਰਾਊਨ ਏ।
26.
ਦੋ ਅਣੂਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਮੈਨੂੰ ਘੜਿਆ,
ਬਿਨਾਂ ਪੌੜੀ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ’ਤੇ ਹਾਂ ਚੜ੍ਹਿਆ,
ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਾਇਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਦਾ,
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਨਾ ਮੈਂ ਫੜਿਆ।
27.
ਬੜੇ ਔਖੇ ਔਖੇ ਸਵਾਲ,
ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਮੂੰਹ-ਜ਼ਬਾਨੀ,
ਪਰ ਉਮਰ ਲਿਖਾ ਕੇ ਲਿਆਈ ਸੀ ਥੋੜ੍ਹੀ,
ਉੱਚਾ ਨਾਮ ਕਰ ਗਈ ਮਿਰਜ਼ਾਖਾਨੀ!
28.
ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ
ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ, ਅੱਜ ਕੰਮ ਕਰ ਗਿਆ,
ਖੇਡਦਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਨਾਲ,
ਗਾਊਸ ਦੀ ਗੁੰਝਲ ਦੇ ਵਲ ਕੱਢ ਗਿਆ।
29.
ਨਿੱਕਾ ਬੱਚਾ ਬੋਲਦਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ,
ਉਹ ਬੋਲਿਆ ਦਸ
ਗੁਣਾ ਪੰਜ ਹੁੰਦੇ ਪੰਜਾਹ,
ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਜਿੱਤ ਸਵਰਨ,
ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਲਿਖਤਾ ਨਾਂ,
ਗਾਊਸ, ਫਰਮੈਟ, ਹਿਲਬਰਟ
ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਉਹਦੀ ਥਾਂ।
30.
ਇੱਕ ਤੂੰ ਤੇ ਦੂਜਾ ਨਿਊਟਨ,
ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਦਾਈ ਸੀ,
ਖੋਜ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼
ਪਸੰਦ ਹੀ ਨਾ ਆਈ ਸੀ,
ਉਹਨੂੰ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ ਚੀਜ਼ਾਂ
ਹਿਲਦੀਆਂ-ਜੁਲਦੀਆਂ ਕਿਉਂ ਨੇ,
ਤੇਰੀ ਬਿਜਲੀ, ਮੋਟਰਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਤਾਰ
ਦੇ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਆਸ਼ਨਾਈ ਸੀ।
31.
ਚੋਰੀਆਂ ਚਕਾਰੀਆਂ ਦੇ
ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਕ ਜਾਈਦਾ,
ਧਿਆਨ ਕਚਹਿਰੀਆਂ ਤੋਂ
ਡੂੰਘੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਲਾਈਦਾ,
ਸੋਚੀ ਦਾ ਵੀ ਇਹ ਗਿਣਤੀ
ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਚੱਲਦੀ,
ਪੜ੍ਹੀਦੀ ਕਿਤਾਬ ਤੇ ਨਾਲੇ
ਨਵਾਂ ਫਾਰਮੂਲਾ ਬਣਾਈਦਾ।
32.
ਆਇਆ ਐਂ ਤੇ ਸਾਰੇ
ਹਿਸਾਬ ’ਤੇ ਕਾਂਟਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ,
ਜਿੰਨਾ ਕੰਮ ਹੋਇਆ,
ਸਭ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ,
ਸਿਆਣੇ ਤੁਰੇ ਸੀ
ਜਿਹੜੇ ਰਾਹ ਸੱਚ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਨ,
ਕਰਕੇ ਬੰਦ ਫਾਟਕ,
ਮੁੜਨ ’ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
US owns the world,
because it wants to own it,
it is into the best of everything,
it lets the best of everything into it,
They took the science from Europe
and around it wrapped their life,
they often build out to end their own misery
and then export it to end everybody's strife,
Their art on Romans is better than Romans,
They are able to portray Greeks better than Greeks,
I saw their picturizarion of Chernobyl and Russians,
And i felt tricked for months not just few weeks,
And i think their lead will continue till where I can see
they don't beat the drum of some past superiority,
rather paranoid and eager they are always on their heels,
obsessed with the spirit of inquiry, craftsmanship, ingenuity.
सब इतना ख़ूबसूरत है,
तो सजने की क्या ज़रूरत है,
चाँदी के पानी में क्यों,
सच अगर सोने की मूरत है,
जब हमने ही बनाए हैं दिन,
क्यों कोई शुभ मुहूरत है,
हमीं आ रहे हैं फ़रेब में,
हर बार मगर, मजबूरन है?
तल्ख़ हो गया है दिल, तल्ख़ लोगों में रह के,
चलो देखें कैसा है दिल, कुछ दिन तन्हा रह के,
गाँव छोड़ आए थे सोच, शहर में ख़ुशी मिलेगी,
शहर अच्छा लगने लगे, चलो फिर आएँ गाँव रह के,
हक़ीक़त ठीक तो है, जाने क्यों बुरी लग रही,
हालात बुरे हों सच में, चलो आएँ अब वहाँ रह के,
कोई बात नहीं सुनता, किसी को फ़र्क़ नहीं पड़ता,
सच है क्या? चलो देख लें, कुछ दिन चुप रह के,
ये थकान, ये नाराज़गी, ये ग़ुबार जाने किस बात का है,
चलो ढूँढ लें, कुछ दिन अब ख़ुद से ही दूर रह के।
किसी को अच्छा बनाना है
तो किसी को बुरा होना पड़ेगा,
कोई अपनी मंज़िल पा सके
किसी को सपना खोना पड़ेगा,
दुनिया को मिल सकें
सिकंदर और चंद्रगुप्त,
किसी को अरस्तू, किसी को
विष्णुगुप्त होना पड़ेगा,
ले मैं तेरी दर-ओ-दिवार
बनता हूँ, जा, तू छू
ले आसमान, तुझे ये हक़
अदा करता हूँ,
जा, तू बीज दे वक़्त के
खेत में अपने सपनों
की फ़सलें, ले, मैं
तेरे लिए दरिया बनता हूँ,
सपना धरती का सच होने
के लिए, किसी को चाँद,
किसी को सूरज होना पड़ेगा।
धीमे-धीमे चल ज़िंदगी
गिने-चुने हैं ये पल
यूँ न खुले हाथ से
खर्च ज़िंदगी
हर साँस को ले कश की तरह
हर दिन को पी जाम की तरह
ना दे सकते, ना ले सकते
किसी से लम्हे उधार, ज़िंदगी
क्यों करना इंतज़ार
अपनी मर्ज़ी का होगा आलम
सपनों के जश्न का दिन होगा
सजा होगा त्योहार-सा बाज़ार
गीत मन का आज ही गा, ज़िंदगी
चल छोड़ ये करवटें
चल अब उठ खड़े हों
चल आ धूप का हाथ
पकड़ के टहल लें ज़रा
चल आ हवा पे सवार हो
के बादलों से खेल लें ज़रा
ये तो देख हमेशा ही तैयार
बस इनको तेरा इंतज़ार, ज़िंदगी
माना कि सारे लम्हे अपने नहीं
माना कि महसूल देते हैं सभी
पर जितने हैं पास अपने
उसमें बस होंगे रंग और सपने
इतना-सा कर ले चल करार, ज़िंदगी!
Kyon dil dukhaayein ye nahin wo nahin hai,
zindagi hai, isse badke aur kuch nahin hai.
ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਨਸਾਨ ਸੀ,
ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ’ਚ ਤੇਰਾ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਹਾਣ ਸੀ,
ਤੇਰੇ ਹੀ ਮੱਥੇ 'ਚ ਉੱਗਿਆ ਸੀ ਸੂਰਜ ਉਹ,
ਚੱਲਿਆ ਜਿਸਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੇਠ ਹਰ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਸੀ,
ਤੂੰ ਸਵਾਲ ਹੀ ਸਵਾਲ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਚੁੱਕਦਾ ਰਿਹਾ,
ਨੀਹਾਂ ਤੇ ਨੀਹਾਂ ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਪੁੱਟਦਾ ਰਿਹਾ,
ਤੂੰ ਚਾਨਣ ਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ,
ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਚ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇ ਖਿਆਲ ਤੇ ਖਿਆਲ ਕਰਦਾ ਸੀ,
ਤੂੰ ਤਰਕ ਨੂੰ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਭੌਤਕੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ,
ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਗੋਹ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਨੀਤੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾਂਤ ਰੱਖਿਆ,
ਤੂੰ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਚਿਆ, ਤੂੰ ਕਹਾਣੀ ਕਵਿਤਾ
ਕਥਨ ਨੂੰ ਸਿਖਰ ਤੇ ਲਈ ਜਾਣ ਲਈ ਮਹਾਵਾਕ ਰਚਿਆ,
ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਾਇਨਾਤ ਤੇ ਹਰ ਜ਼ਰਰੇ ਤੇ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਸੀ,
ਸੱਭ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਵਿਧਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦਾ ਏਹਦੋਂ ਘੱਟ ਨਾ ਸਬਰ ਸੀ,
ਤੇ ਅੰਤ ਕਿੰਨੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡ ਗਿਆ,
ਗਿਆਨ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ ਦੌਲਤ ਪਾਸ ਜਹਾਨ ਛੱਡ ਗਿਆ!
ਸ਼ਾਇਦ ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਿਖੇ ਲਫ਼ਜ਼ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦੀ,
ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ,
ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਰਾਹ ਰੋਕਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਤੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ,
ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਹੀ ਰਿਹਾ।
ਜਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ
ਬਜਾਏ ਜੋ ਕੁਝ ਬਚ ਸਕਦਾ ਸੀ,
ਉਹਨਾਂ ਕੁ ਬਚਾਉਣਾ ਹੀ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ!
ਹੁਣ ਕਦੇ ਕਦੇ ਲੱਗਦਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੀਤਾ,
ਖੇਡ ਦੇਣਾ ਸੀ ਜੂਆ, ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ,
ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਕਾਇਨਾਤ,
ਜਾਂ ਜਾਂਦਾ ਮੇਰਾ ਕਾਇਨਾਤ 'ਚ ਕਿਤੇ ਫੁੱਲ ਤਰਿਆ।
ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਸਹੀ ਸੀ—
ਜੋ ਕੀਤਾ,
ਜਾਂ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰਿਆ!
ਚਿਣਗ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ
ਹੁਣ ਇਹਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੂਜਾਈਏ,
ਚੰਗਾ ਨਹੀਓਂ ਇਹ ਕੰਮ
ਗੱਲ ਤੇਰੀ ਸਹੀ ਮਾਈ ਏ!
ਇਹ ਚੱਟਿਆ ਹੈ ਲਫਜ਼ਾਂ ਦਾ
ਸ਼ਹਿਦ ਜਦੋਂ ਦਾ, ਹੋਰ ਕੁੱਝ
ਚੰਗਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ,
ਚੱਲ ਜੇ ਇਹਨੂੰ ਛੱਡ ਵੀ
ਦਈਏ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ
ਪਾਸੇ ਦੱਸ ਅਸੀਂ ਜਾਈਏ!
ਇੱਕ ਇਸੇ ਤਾਂ ਸਾਥ ਰਿਹਾ
ਹੈ ਹਰ ਪਲ, ਹਰ ਵੇਲੇ,
ਹਰ ਜਿੱਤ, ਹਰ ਹਾਰ ਵੇਲੇ,
ਪਿਆਰ ਵੇਲੇ, ਇਨਕਾਰ ਵੇਲੇ,
ਦੁਤਕਾਰ ਵੇਲੇ, ਫਟਕਾਰ ਵੇਲੇ,
ਦੱਸ ਹੋਰ ਕੀਹਦੇ ਗਲ
ਹਾਰ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਪਾਈਏ!
ਇੱਕ ਇਹੀ ਤਾਂ ਪਉੜੀ ਹੈ ਜੌ
ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਅੰਬਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਇੱਕ ਇਹੀ ਤਾਂ ਰਾਹ ਹੈ
ਜਿਸ ਚ ਮੇਰੀ ਹਸਤੀ ਤੇ
ਕਾਇਨਾਤ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਦੱਸ ਏਹੜਾ ਹਾਣੀ
ਕਿੱਥੋਂ ਲੱਭ ਕੇ ਲੇਇਆਏ!
ਚਿਣਗ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ
ਹੁਣ ਇਹਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੂਜਾਈਏ,
ਚੰਗਾ ਨਹੀਓਂ ਇਹ ਕੰਮ
ਗੱਲ ਤੇਰੀ ਸਹੀ ਮਾਈ ਏ!
वो इक लाश नहीं थी केवल,
उम्र भर की कमाई थी,
जिससे थी घर-आँगन की खुशियाँ,
वो तस्वीर है अब तन्हाई की,
जिसको देखे बिना पल जी नहीं था लगता,
उसकी नसीब न होगी अब परछाई भी.
वो दूर चला गया है इतना,
जहाँ जा नहीं सकती दुहाई भी,
वो दूर निकल गया है इतना,
जहाँ से नहीं देती आवाज़ कोई सुनाई भी,
आँखों में हैं बस यादों के दीपक,
हर रोशनी से है अब रुसवाई-सी,
दिल बंजर, ज़ुबान पत्थर हो गई है,
रूह हो गई है इक खाई-सी,
साँसें काँटे बन चुभने लगी हैं,
ज़िंदगी लगने लगी है अब हरजाई-सी,
तुमसे पहले मेरी चिता जलेगी,
सपनों में गूँज गई आवाज़ उस माई की!
इश्क़ बेहद पेचीदा है,
ख़ुशबू-ख़ुशबू ज़ाहिर,
काँटे सब पोशीदा हैं।
जश्न-जश्न देख
सब लरज़ जाते हैं,
पीछे तन्हाइयाँ रसीदाँ हैं।
ख़ाक हुई लैला,
मजनूँ हुआ कैस,
हर इक यही कहानी,
जितने इश्क़ क़सीदा हैं।
हम निकले हैं
जितनी बार इस राह पर,
हर बाज़ी हारी है,
नैना फिर भी
जाने क्यों ख़्वाबिदा हैं।
कोड़ियों के लिए करोगे
तो दो कोड़ी का काम करोगे,
रूह लगाओगे तो
दुनियाँ में नाम करोगे,
कल देखा मैंने दौलत को
ठुकरा के चले हैं फ़कीर,
कहते हुए, करनी है बंदगी?
या वज़ीरों को सलाम करोगे?
सुबह को शबनम, रात को सितारे
क्या क्या धरती सजाती नज़ारे,
तुम कभ कश लोगे सुबह का,
तुम कब दुपहर का जाम भरोगे,
ये फलक ये दश्त सब मौज में है,
न किसी तालाश ना किसी दोड़ में है,
बस के हैं तो है नज़ारे के लिए,
पाओगे सुकून जो इनसे नाता जोड़ लोगे!
तुम मेरे देश के हो,
तुम मेरे देश के हो,
तुमने कसमें सिर्फ उठाई नहीं है,
तुमने कसमें निभाई भी है,
कर्म में धर्म को देखते हो..
मुश्किल कोई क्या रोके उनको,
ज़िद्द हो करने की जिनको,
किसी के आगे घुटने नहीं टेकते हो..
डर से लोगों ने, सिर को
अब तक बुहत झुकाया है,
पर तुमने मान, सब अपने
कर्म से कमाया है,
छत्रपति तुम स्वदेश के हो!
ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਓ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ,
ਉਹ ਦੇਖ ਸਿਆਣੇ ਖੜੇ ਸਮਝਾ ਰਹੇ ਆ,
ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਗਲੀਆਂ ਚੰਨਾ ਵਲਵਲੀਆਂ,
ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਇਹ ਮਲਮਲੀਆਂ,
ਇਤਰ ਨਹਾਈਆਂ ਸਜੀਆਂ ਫੁਲ ਕਲੀਆਂ,
ਪੈਰ ਖੰਜਰਾਂ ਤੇ ਆਪ ਧਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ,
ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਓ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ...
ਇਹਨਾਂ ਗਲੀਆਂ ਚ ਕੈਦੋਂ ਚੋਰ ਵਸਦੇ ਨੇ,
ਪੁੰਨੁ ਗੁੰਮਿਆ ਜਿੱਥੇ ਭੰਬੋਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੇ,
ਮਾਰ ਮਿਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਐਥੇ ਸ਼ਰੀਕ ਹੱਸਦੇ ਨੇ,
ਓਹੀ ਗਲੀ ਮਹੱਲੇ ਘਰ ਲੱਭੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ,
ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਓ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ...
ਚਲ ਲੁਕ ਜਾਈਏ, ਚਲ ਛੁੱਪ ਜਾਈਏ,
ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਜਾ ਚੰਨ ਤਾਰੇ ਬਣ ਜਾਈਏ,
ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਆਪਣਾ ਹਾਣੀ ਬਣਾਈਏ,
ਸਤਰੰਗੀ ਦੇ ਮੈਨੂੰ ਏਹੀ ਸੁਨੇਹੇ ਆ ਰਹੇ ਆ,
ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਓ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ...
ਅੰਨ ਭਗਵਾਨ ਹੈ,
ਅੰਨ ਜੀਵਨਦਾਨ ਹੈ,
ਅੰਨ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ,
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰਦਾਨ ਹੈ,
ਅੰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੰਨ ਖਿੜੇ ਹੈ,
ਅੰਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਪਸ ਚ ਭਿੜੇ ਹੈ,
ਅੰਨ ਹੈ ਉਹ ਦੀਵਾਰ
ਜੀਹਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਨਸਾਨ
ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਹੈ,
ਤੇ ਪਾਰ ਸਮੁੰਦਰੋਂ,
ਤੂੰ ਅੰਨ ਦੇਵ ਬਣ ਆਇਆ,
ਭਾਗ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਾਇਆ,
ਸਿੱਟ ਦਿੱਤੇ ਬੀਜ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਮਿੱਟੀਆਂ ਚ
ਰੰਗ ਸਾਡੀ ਵਿਸਾਖ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਚੜਾਇਆ,
ਸਾਡੇ ਮੰਗਦੇ ਸੀ ਹੱਥ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ,
ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦੇਵਨਹਾਰ ਬਣਾਇਆ,
ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਮੁਥਾਜ ਹੋ ਕੇ ਜੀਣਾ,
ਤੂੰ ਇੱਜਤ ਨਾਲ ਜੀਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਬਣਾਇਆ,
ਬੇਸ਼ੱਕ,
ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਮੇਲੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ ਨੇ,
ਭਾਰੀ ਕੋਈ ਦੀਵਾਨ ਨਹੀਓਂ ਸੱਜਦੇ ਨੇ,
ਪਰ ਇਹ ਲੋਕ ਅਨਭੋਲ,
ਕਿਹੜਾ ਇਹ ਨਾਸਮਝ ਅੱਜ ਦੇ ਨੇ,
ਵਕ਼ਤ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ ਪਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ
ਦੁਨੀਆਂ ਸਵਾਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ,
ਹਵਾਵਾਂ ਨੰਗ ਦੀਆਂ ਜਦੋਂ ਛੋ ਸਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ,
ਪੜ ਦੀਆਂ ਤੇਰਾ ਕਲਮਾਂ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਹੈ!
ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕੰਢੇ
ਤੁਰੇ ਮੁੰਡਾ ਇੰਗਲਿਸਤਾਨ ਦਾ,
ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲਈ ਫਿਰੇ ਖਿਆਲ
ਸੱਚ ਹਾਂ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ,
ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਓਹਲੇ ਹੋ ਕੇ
ਹਵਾਵਾਂ ਕੀ ਨੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ,
ਇਹ ਧੁੱਪਾਂ ਕੀਂ ਨੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ
ਇਹ ਛਾਵਾਂ ਕੀਂ ਨੇ ਕਹਿੰਦੀਆਂ,
ਬੋਲੀ ਮੈਂ ਸਭ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣਦਾ,
ਤੜਕੇ ਉੱਠ ਬੈਠੇ ਸਾਡੇ ਚਾਰ ਵਜੇ,
ਛਪਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਤੇ ਕੱਲ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਹਜੇ,
ਫੋਲੇ ਵਰਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਜੋ ਬੱਸ
ਦੋ ਚਾਰ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹੀਆਂ,
ਨਾ ਫ਼ਿਕਰ ਉਹਨੂੰ ਖਾਣ ਦਾ
ਪੀਣ ਦਾ ਨਹਾਨ ਦਾ,
ਬਾਰਾਂ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਕਦੇ ਤਾਂ
ਇੱਕ ਵੀ ਵਰਕ ਕਾਲਾਂ ਨਾ ਕਰੇ,
ਚੌਦਾਂ ਚੌਦਾਂ ਦਿਨ ਕਦੇ ਲਿਖੇ
ਤੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਦਿਨ ਸਭ ਪਾੜ ਦਿਆ ਕਰੇ,
ਭਾਫ ਵਾਂਗੂੰ ਉੱਡ ਪਈ ਗੱਲ,
ਮੁੰਡਾ ਪਾਗ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਉੱਚੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ,
ਰਾਤੀਂ ਉੱਠ ਉੱਠ ਕਦੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਕਰੇ,
ਕਦੇ ਬੂਹੇ ਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹਿੱਕ ਲੱਗ ਰੋਇਆ ਕਰੇ,
ਕਦੇ ਆਸਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਦਿਸਦੇ,
ਕਦੇ ਉਮੀਦਾਂ ਤੇ ਲਗਦਾ ਚੜਦਾ ਤੂਫਾਨ ਜਾ,
ਸੱਤ ਵਰੇ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਓਹਨੇ ਪੂਰੇ
ਏਦਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਧੱਕੋਂ ਮੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ,
ਖਿਆਲਾਂ ਤੇ ਅੰਕਾਂ ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਚ
ਜਿੱਤ ਹਾਰ ਨਾਲ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥੀ ਹੁੰਦੇ,
ਤੇ ਕਰ ਮਾਰਿਆ ਕੰਮ ਅੰਤ
ਸੁਫ਼ਨਾ ਜਿਹੜਾ ਸੀ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ
ਹਰ ਵੱਡੇ ਇਨਸਾਨ ਦਾ,
ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕੰਢੇ
ਤੁਰੇ ਮੁੰਡਾ ਇੰਗਲਿਸਤਾਨ ਦਾ,
ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲਈ ਫਿਰੇ ਖਿਆਲ
ਸੱਚ ਹਾਂ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ!
ਚੱਲ ਆ ਜਾ ਖੇਡੀਏ ਪੋਸ਼ਣ ਪਾ,
ਪੇਪਰ ਤਾਂ ਫਿਰ ਲੀਕ ਹੋ ਗਿਆ,
ਚੱਲ ਛੱਡ ਪੜਾਈ ਲਿਖਾਈ ਚੁੱਲੇ ਪਾ,
ਗ਼ਲਤ ਹੋ ਗਿਆ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ,
ਵੋਟਾਂ ਖਾਤਰ ਸੀਟਾਂ ਵੇਚ ਸਿੱਟੀਆਂ ਨੇ,
ਜਾਤਾਂ ਪਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਨੇ,
ਬਚੀਆਂ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾ,
ਆਹ ਨੇਤਾ ਜੀ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਲਾ,
ਚੱਲ ਆ ਜਾ ਖੇਡੀਏ ਪੋਸ਼ਣ ਪਾ!
ਕਾਹਤੋਂ ਐਵੇਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣਾ ਆ,
ਕਾਹਤੋਂ ਐਵੇਂ ਧਾਰਨਾ ਲਾਣਾ ਆ,
ਹੱਡ ਸੇਕ ਦਉ, ਅੱਖਾਂ ਛੇਕ ਦਉ ਪੁਲਸ,
ਆਪਣੀ ਕੀਹਨੇ ਓਥੇ ਸੁਣਨੀ ਆ,
ਲੰਗਦੇ ਦਿਨ ਜਿਵੇਂ ਲਈਏ ਲੰਗਾ,
ਚੱਲ ਆ ਜਾ ਖੇਡੀਏ ਪੋਸ਼ਣ ਪਾ!
ਚੱਲ ਆਪਾਂ ਕੀਤੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਚੱਲੀਏ,
ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ
ਦੀ ਐਮਬੈਸੀ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ ਘੱਲੀਏ,
ਚੱਲ ਜਿੰਨੀ ਚਿੱਕਰ ਵੀਜ਼ਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ,
ਓਹਨੀ ਦੇਰ ਲਈ ਮੌਜ ਉਡਾ,
ਚੱਲ ਆ ਜਾ ਖੇਡੀਏ ਪੋਸ਼ਣ ਪਾ!
ਹੱਡ ਆਪਣੇ ਐਥੇ ਵੀ ਘਸਨੇ ਆ,
ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਓਥੇ ਵੀ ਜਾ ਦੁਖਣੇ ਆ,
ਦੋਨੋ ਪਾਸੇ ਹੀ ਹੋਣੀ ਹੈ ਮੁਰੰਮਤ,
ਚੱਲ ਮੱਥੇ ਦੀਆਂ ਨਾੜਾਂ ਲਈਏ ਬਚਾ,
ਚੱਲ ਆ ਜਾ ਖੇਡੀਏ ਪੋਸ਼ਣ ਪਾ!
A plane is not a bird,
A car is not a horse,
A house is not a den
carved out of a stone,
nature didn't have a wheel,
nature didn't have a plough,
nature didn't have an arrow,
nature didn't have a bow,
out of the dust through
our own ingenuity,
we figured out, how to
extract the metals,
and forge things as we know,
only a hundred years ago,
we have learnt to make
water fall and convert into
electricity, extract the fossils
and let the liquid gold
run the machines and
speed up things which were slow,
and each time in the evolution
of man and machine, we have
new whisper and chirrpings,
opening our lives to a new show,
it does not matter how perfect
or natural our solutions and
Science is, it is good and I won't
hestiate to say is marvellous,
if it makes things easy
and if something is solved.
ਝੰਡਾ ਇੱਕ ਹੈ ਤੇ ਝੰਡਾ ਇੱਕ ਹੀ ਰਹੇਗਾ,
ਜਿਹੜਾ ਇਹਦੇ ਰੰਗ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ,
ਓਹਦੇ ਫਿਰ ਇਹਦਾ ਹੀ ਡੰਡਾ ਪਏਗਾ,
ਝੰਡੇ ਲਈ ਸੀ ਹੋਈਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ,
ਝੰਡੇ ਲਈ ਹੀ ਭਗਤ, ਕਰਤਾਰ,
ਆਜ਼ਾਦ ਵਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗਾਨੀਆਂ,
ਝੰਡਾ ਜੇ ਹੁਣ ਹੋਰ ਚੱਕਿਆ ਤਾਂ,
ਸਭ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੋਏਗਾ,
ਇੱਕ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਹਾਂ,
ਝੰਡੇ ਦੀ ਛਾਂ ਚੋਂ ਨਿੱਕਲੇ ਜੇ,
ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਭਰ ਕੇ ਦੇਹ ਵਿਚ ਫੂਸ,
ਕੱਢਣਾ ਗਲੀ ਗਲੀ ਸਾਡਾ ਜਲੂਸ ਆ,
ਜਿਹੜਾ ਉੱਠ ਕੇ ਗਿਆ ਗੌਰ ਨਾਲ ਸੁਨ ਲੇ,
ਬੁਹਤ ਪਛਤਾਏਗਾ ਬੁਹਤ ਰੋਏਗਾ,
ਦੇਖ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਰ ਝੰਡੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਿ ਹਾਲ ਹੈ,
ਕੀਤੇ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਥੁੜੀ ਪਈ ਦਾਲ ਆ,
ਕਿੱਦਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਰਹੇ ਵੱਖ ਜਿਹਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਵਾਲ ਆ,
ਸੁਖੀ ਜੀਣਾ ਹੈ ਤਿਰੰਗਾ ਹਿੱਕ ਨਾਲ ਲਾਣਾ ਪਏਗਾ,
ਝੰਡਾ ਇੱਕ ਹੈ ਤੇ ਝੰਡਾ ਇੱਕ ਹੀ ਰਹੇਗਾ,
ਜਿਹੜਾ ਇਹਦੇ ਰੰਗ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ,
ਓਹਦੇ ਫਿਰ ਇਹਦਾ ਹੀ ਡੰਡਾ ਪਏਗਾ!
काश हम इतने महान हो पाते,
अपनी सब त्रुटियाँ हम जान पाते,
और उनका समाधान भी कर पाते,
काश हम इतने महान हो पाते,
चलने से पहले ही पहचान पाते,
किस अंत जाएंगे कौन से रास्ते,
काश हम इतने महान हो पाते,
जितना ऊंचा हम पड़ पाते हैं,
उससे ज्यादा आचरण कर पाते,
काश हम इतने महान हो पाते,
जीवन में जैसा भी समय आए,
हम उससे एक सामान निभा पाते,
काश हम इतने महान हो पाते,
चाहे जो भी हो जैसे भी हो,
जल की तरह वक़्त में बहते जाते,
काश हम इतने महान हो पाते।
पूछ के जाते तो क्या गौतम बुद्ध हो पाते?
अपने प्रियजन से क्या कभी अनुमति पाते?
सब उनको वानप्रस्थ की त्रुटियां गिनाते,
सब उनको कर्तव्य और मोह में बांधना चाहते,
पूछ के जाते तो क्या गौतम बुद्ध हो पाते?
ज्यादा से ज्यादा होता भी तो क्या?
कहते उनसे रहो महल में ही दिन भर,
साथ में ये कुटिया में खोजो मार्ग जी भर कर,
राज छोड़ राजकुमार वन नहीं जाते,
पूछ के जाते तो क्या गौतम बुद्ध हो पाते?
और गौतम न इधर के न उधर के,
न सुख महल के अंदर, न शांति कुटिया के अंदर,
बस द्वंद्व द्वंद्व में ही शायद नष्ट हो जाते,
पूछ के जाते तो क्या गौतम बुद्ध हो पाते?
सब लोग ही कुछ न कुछ सहते हैं,
बस वो चुप रहते हम कह देते हैं,
वो मार के सब ख्याल जी लेते है,
हम है राह ढूंढ़ते जूझते रहते हैं,
पर मानव का पथ प्रदर्शन कैसे होगा?
गुट गुट के चुप चुप जीने वालों से?
या फिर लड़ते गिरते राह पाने वालों से?
क्या बुरा है जो मैं इस द्वंद्व में मारा जाऊं,
ये भी तो मुमकिन मुक्ति का मार्ग खोज लाऊं,
क्यों व्यर्थ मुझे रोकते हो,
क्यों व्यर्थ मुझे टोकते हो,
किसी न किसी को तो हर युग जाना होगा,
बन के बुद्ध जग के लिए लौट आना होगा!
गौतम तुम्हारी पीड़ा कैसी होगी?
कैसा ही उसका ज्वर होगा?
कितना तुमको दिन रात वो दलती होगी?
कितना तुम्हारे अंदर कोताहल करती होगी?
कितना तुम्हें पल पल वो खाती होगी?
शायद दर्द से फटती तुम्हारी छाती होगी?
गौतम तुम्हारी पीड़ा कैसी होगी?
जैसी भी हो चलो जितनी भी हो,
तुम राजा थे या तुम साहसी थे,
तुम अपनी पीड़ा के समाधान के लिए
निकल पड़े वन में,
किया तुमने वही जो आया तुम्हारे मन में,
पर हम निर्धन क्या करें?
जिनके पास न महल न मोती
वो अपनी पीड़ा का समाधान कैसे करें?
वो अपनी मुक्ति के लिए छोड़ जाएँ
अपनी यशोधरा और राहुल को किसके आसरे?
बताओ गौतम तुम्हें अपना धर्म निभाना होगा,
मैं भिक्षु बन आया हूं तुम्हारे दर पे,
तुम्हें मेरे विचलित मन के संशय को मिटाना होगा,
बताओ गौतम बताओ,
जान जा रही है,
जल्दी आओ जहाँ भी हो
तुम्हें मुझे बचाना होगा!
ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਇਤਬਾਰ ਤੇ ਸੀ,
ਮੈਂ ਓਹਦੇ ਇਤਬਾਰ ਤੇ ਸੀ,
ਤੇ ਕਈ ਮੇਰਾ ਇਤਬਾਰ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਸੀ,
ਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਸੋਚਿਆ,
ਚੱਲ ਓਹਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਤਾਂ ਆਈਏ
ਪੁੱਛ ਕੇ ਆਈਏ ਭਲਾਂ ਗੱਲ ਹੈ ਕੀ,
ਤੇ ਉਹ ਆਪ ਸਿਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ,
ਕਹਿੰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਯਾਰ ਆਪ ਪਤਾ ਨਹੀਂ!
ਐਨੀ ਸਸਤੀ ਕਿਓਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ
ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੋਵੇ ਇਰਾਨ ਹੋਵੇ
ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਮਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਆਪਣੇ ਮਤਲਬ ਖਾਤਰ ਨਫਰਤਾਂ ਦੇ
ਵੰਡਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਬੀਜ ਕੋਈ,
ਹਉਂਮੈਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਯਾਂ ਫਿਰ ਹੰਕਾਰ
ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਬਿਮਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕੋਈ,
ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਬ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਹੈ,
ਐਨੀ ਸਸਤੀ ਕਿਓਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ
ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ,
ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿ,
ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਭਲਾ ਮੰਗਦੇ
ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਐਵੇਂ ਮੰਦਾ ਨਾ ਕਹਿ,
ਗੱਲ ਇਹ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਗੱਲ ਫੱਬਦੀ ਹੈ,
ਐਨੀ ਸਸਤੀ ਕਿਓਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ
ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇਓ ਨਫਰਤਾਂ
ਦਾ ਲਓ ਅੰਜਾਮ ਹੁਣ ਦੇਖੋ,
ਮੰਦਿਰ ਮਸਜਿਦ ਗਿਰਜੇ ਹੋਏ ਖੰਡਰ
ਬਾਗ਼ ਹੋਏ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਹੁਣ ਦੇਖੋ,
ਸਾੜਦੀ ਹੀ ਸਾੜਦੀ ਹੈ ਅੱਗ ਜੱਦ ਵੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ,
ਐਨੀ ਸਸਤੀ ਕਿਓਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ
ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਾਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਤੂੰ ਕੱਚੇ ਜਿਹੇ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ
ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ-ਏ-ਸੁਲੇਮਾਨੀ ਸਮਝੀ ਬੈਠਾ ਹੈਂ,
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ
ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁੱਰਾਨੀ ਸਮਝੀ ਬੈਠਾ ਹੈਂ,
ਛੱਡ ਦੇ ਖੇੜਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹਾਰ ਜਾਏਂਗਾ,
ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਕਸ਼ਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾਰ ਪਾਏਂਗਾ,
ਤਮਾਸ਼ੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਗੱਲਾਂ ਚ ਉਲਜਾਉਣਾ,
ਹੱਥ ਦੀ ਸਫਾਈ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਦਿਖਾਉਣਾ,
ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ
ਚ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਛ ਵੀ ਬਨਾਉਣਾ,
ਬਦਲ ਦੇ ਸੀਪੇਸਾਲਾਹਾਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਾਰ ਖਾਏਂਗਾ,
ਮੋਢੇ ਥੱਲੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਪਾਏਂਗਾ,
ਕੋਈ ਚੁਣ ਬੰਦਾ ਜਿਹਨੂੰ ਕੰਮ ਦਾ ਵੱਲ ਹੋਵੇ,
ਜਿਹਦੇ ਕੋਲ ਹਰ ਮਸਲੇ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਹੋਵੇ,
ਜਿਹੜਾ ਉੱਤਰ ਸਕੇ ਆਪ ਵੀ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ,
ਬੱਸ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵੱਲ ਛੱਲ ਹੋਵੇ,
ਫਿਰ ਤੂੰ ਗੁੱਡੀ ਆਪਣੀ ਚਾੜ ਪਾਏਂਗਾ,
ਜਿੱਤ ਦੁਨੀਆਂ ਦੱਮ ਕਮਾ ਚਾਰ ਪਾਏਂਗਾ!
ਇਹ ਢਿਡ੍ਹ ਰੋਟੀ ਮੰਗਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇ,
ਇਹ ਜਿਸਮ ਹਵਾ ਪਾਣੀ ਧੁੱਪ ਤੇ ਚਲਦਾ ਰਵੇ,
ਸ਼ਾਇਦ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਬੋਹਤ ਭਲਾ ਹੋਵੇ!
ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਉਹ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦੀ,
ਤਕਦੀਰ ਇੰਞ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਬਦਲੇ ਹੈ ਲੈਂਦੀ,
ਗੋਰੇ ਗੋਰੇ ਸੱਜਣਾ ਦੇ ਹੱਥ ਗੈਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਦੀ!
ਦੋ ਖੰਭ ਚਿੜੀਏ ਦੇ ਦੇ ਉਧਾਰੇ ਅਸੀਂ ਹੈ ਉੱਡਣਾ ਨੀ,
ਪਤਨੋ ਦੂਰ ਘਰ ਸੱਜਣਾ ਦਾ ਭਲਕੇ ਹੈ ਪੁੱਜਣਾ ਨੀ,
ਇੱਕ ਸੁਣੀ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਹੈ ਆਲਾ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ,
ਜਿੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਬੜਾ ਹੀ ਸਲੀਕਾ,
ਮੈਂ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੰਮ ਦਾ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣਾ ਈ,
ਦੋ ਖੰਭ ਚਿੜੀਏ ਦੇ ਦੇ ਉਧਾਰੇ ਅਸੀਂ ਹੈ ਉੱਡਣਾ ਨੀ...
ਮੈਂ ਦੇਖ ਕੇ ਆਉਣੇ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਯੂਨਾਨ ਤੇ ਮਿਸਰ,
ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਸਿਖਰ,
ਕਿਓਂ ਹੋਏ ਬਰਬਾਦ ਕੀ ਹੋਈ ਓਹਨਾ ਦੇ ਘਟਨਾ ਸੀ,
ਦੋ ਖੰਭ ਚਿੜੀਏ ਦੇ ਦੇ ਉਧਾਰੇ ਅਸੀਂ ਹੈ ਉੱਡਣਾ ਨੀ...
ਇੱਕ ਦੇਖ ਕੇ ਆਉਣਾ ਮੈਂ ਜਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ੋਂ ਬਾਹਰ ਗਏ,
ਓਹ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਕਿੰਨਾ ਹਲਾਤਾਂ ਚ ਵਕਤ ਗੁਜਾਰ ਰਹੇ,
ਕੀ ਖ਼ਾਮੀਆਂ ਕੀ ਖੂਬੀਆਂ ਓਹਨਾ ਤੋਂ ਜਾ ਪੁੱਛਨਾ ਈ,
ਦੋ ਖੰਭ ਚਿੜੀਏ ਦੇ ਦੇ ਉਧਾਰੇ ਅਸੀਂ ਹੈ ਉੱਡਣਾ ਨੀ...
ਤੁਸੀਂ ਦਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤਾਹੀਓਂ ਥੋਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਤਾਜ ਹੈ,
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਾਨਿਸ਼ਮੰਦ ਕਰਦੇ ਇਥੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕਾਜ ਹੈ,
ਨਿੱਘੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਮਿੱਠੀ ਜੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਓ,
ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਦੇ ਤੋਲ ਚ ਤੋਲਣ ਵਾਲਿਓ,
ਬੱਸ ਮੋਹੱਬਤ ਹੀ ਮੋਹੱਬਤ ਹੀ ਥੋਡੇ ਤਾਂ ਰਿਵਾਜ਼ ਹੈ,
ਤੁਸੀਂ ਦਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤਾਹੀਓਂ ਥੋਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਤਾਜ ਹੈ...
ਚੁੱਪ ਚੁੱਪ ਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਾਂਤ ਪਰ ਅੰਦਰ ਲਾਵਾ ਤਪਦਾ ਏ,
ਤੁਸੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ,
ਕਹਿਣਾ ਘੱਟ ਪਰ ਕਰਨਾ ਬੁਹਤ ਥੋਡਾ ਮਿਜ਼ਾਜ਼ ਹੈ,
ਤੁਸੀਂ ਦਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤਾਹੀਓਂ ਥੋਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਤਾਜ ਹੈ...
ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੋਰ ਬੌਹਤ ਤਰੱਕੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਨੇ,
ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਤੁਸਾਂ ਵੱਲ ਸਭ ਅੱਖੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਨੇ,
ਥੋਡੀ ਬੁਲੰਦੀ ਦਾ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾਂ ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਆਗਾਜ਼ ਹੈ,
ਤੁਸੀਂ ਦਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤਾਹੀਓਂ ਥੋਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਤਾਜ ਹੈ!
