ਭੰਬੀਰੀਆਂ

 ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਬ,

ਪੈਰਾਂ ਚ ਜ਼ੰਜੀਰੀਆਂ,

ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਘੁੱਮਦੇ ਹਾਂ,

ਵਾਂਗ ਅਸੀਂ ਭੰਬੀਰੀਆਂ,

ਲੱਖ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ 

ਕੀਤੇ ਵੀ ਨਾ ਪੁੱਜ ਪਾਣੇ ਆ,

ਘੁੰਮ ਘੁਮਾ ਕੇ,

ਓਥੇ ਹੀ ਡਿੱਗ ਜਾਣੇ ਹਾਂ,

ਹਾਲੇ ਬੁਹਤ ਸਾਰੇ 

ਦਮਾਂ ਦੀ ਥੋੜ ਹੈ,

ਹਾਲੇ ਬੁਹਤ ਸਾਰੇ,

ਦਮ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਲੌੜ ਹੈ,

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇ,

ਨਰਮਾਂ  ਤੇ ਕਣਕਾਂ,

ਚੁਗਣੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ,

ਸੁਫਨਿਆਂ ਦੀ ਉਡਾਣ

ਭਰ ਸਕੀਏ!

ਬੋਲੀ (Language)

ਬੋਲੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਬੋਲੀ ਮਹਿਕ ਹੈ,

ਬੋਲੀ ਮਿਸ਼ਰੀ, ਬੋਲੀ ਸ਼ਹਦ ਹੈ,

ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਹੈ ਆਪਣੀ ਲੱਜਤ,

ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬਾਤ ਹੈ,

ਤੇ ਅੱਜ ਇਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਆਇਆ,

ਕਿਹੜੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ,

ਕਿਹੜੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਕੀ ਹੋਏਗਾ,

ਕਿਹੜੀ ਬੋਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਏਗੀ,

ਕਿਹੜੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਹਰ ਥਾਂ ਨਾ ਹੋਏਗਾ,

ਰੂਮੀ ਦੀਆਂ ਗਜ਼ਲਾਂ ਪੜਦਾ ਹਾਂ,

ਤਾਂ ਲਗਦਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ

ਬੱਸ ਸਭ ਗੱਲ ਬਾਤ ਹੈ,

ਇਹਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਦਿਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਲਫਜ਼ ਨੇ,

ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਉੱਠਦੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਹੈ,

ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਨਾ ਕੋਈ,

ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੇਦ ਵਿਆਸ ਸੰਜੋਈ,

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਹਰ ਰਮਜ਼ ਬੈਠੀ ਹੈ ਲੁਕੋਈ,

ਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ,

ਧੰਮਪਦ ਗਿਆ ਰਚਿਆ ਸੀ,

ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟਣ ਦੀ,

ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵਿਥਿਆ ਈ,

ਤੇ ਅਰਸਤੂ ਤੇ ਸੁਕਰਾਤ ਜਿਹਨਾਂ

ਨੇ ਗ੍ਰੀਕ ਵਿੱਚ ਸੱਭ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਸੀ,

ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲਈ,

ਦੁਨੀਆ ਅੱਜ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ,

ਏਨੇ ਮਹਾਨ ਕੰਮ,

ਤੇ ਏਨੇ ਉੱਚ ਵਿਚਾਰ,

ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਬੋਲੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ,

ਕਿਉਂ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਪਰਚਾਰ ਪਰਸਾਰ,

ਸੋਚਿਆ, ਸਮਜਿਆ ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ,

ਤਾਂ ਇਹ ਹੀ ਸਮਝ ਹੈ ਆਇਆ,

ਬੋਲੀ ਜਸ਼ਨ ਹੈ, ਬੋਲੀ ਤਿਓਹਾਰ ਹੈ,

ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਹੈ,

ਪਰ ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਯਾਰੋ,

ਬੋਲੀ ਵਣਜ ਹੈ, ਬੋਲੀ ਵਿਓਪਾਰ ਹੈ,

ਬੋਲੀ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਬੋਲੀ ਹਥਿਆਰ ਹੈ,

ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਨੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜੰਗ ਹੈ ਲੜਨੀ,

ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਨੇ ਜਾਣਾ ਪਾਰ ਹੈ,

ਤੇ ਬੋਲੀ ਆਖਿਰ ਓਹੀ ਵੱਧਦੀ-ਫੁੱਲਦੀ,

ਤੇ ਬੋਲੀ ਆਖਿਰ ਓਹੀ ਪਸਰਦੀ,

ਜਿਸ ਥੀਂ ਰਿਜ਼ਕ ਰਜ਼ਾਕ ਹੈ ਜੁੜਦਾ,

ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ ਚਲਦਾ,

ਭਾਵੇਂ ਸਦਾ ਸਦਾ ਲਈ ਹੁੰਦੇ,

ਉੱਚ ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਚਾਰ ਆ!

खुद को भी देखते हैं दूसरे की नजर से

जब से हम पे ये फिकर पड़ी है,

सर पे छत होनी चाहिए,

और खाने को होना चाहिए घर पे,

हम हम नहीं रहे,

खुद को भी देखते हैं दूसरे की नजर से!

Men At Work

ਚੱਕ ਲੋ ਥੈਲੇ,

ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲੇ,

ਗੇੜਾ ਮੰਡੀ ਲਾਓ ਆ,

ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਮਾਂਝ ਕੇ ਟੋਪੀਆਂ,

ਕੱਢ ਕੇ ਬਟੂਏ ਚੋਂ  ਸੋ ਰੁਪਈਆ,

ਰੱਖੋ ਦੋਧੀ ਤੇ ਨਿਗਾਹ, 

ਘੰਟੀ ਖੜਕੇ,

ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਕੁੰਡੀ ਬੜਕੇ,

ਖੋਲ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ,

ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਸਫਾਈ ਲਓ ਕਰਾ,

ਚੱਕ ਲੋ ਥੈਲੇ,

ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲੇ

ਬਿੱਲ ਫੋਨ ਦਾ ਬਿੱਲ ਫੋਨ ਦਾ

ਯਾ ਬਿਜਲੀ ਦਾ,

ਜੇ ਕੋਈ ਪਿਆ ਹੈ ਹਾਲੇ ਬਾਕੀ,

ਉਹ ਵੀ ਦਿਯੋ ਭੁਗਤਾ,

ਚੱਕ ਲੋ ਥੈਲੇ,

ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲੇ

ਸਾਰੇ ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਣ,

ਫਿਰ ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਲਓ ਉਠਾ,

ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾ ਲੋ ਰੋਟੀ ਦੀ ਬੁਰਕੀ

ਤੇ ਦਫਤਰ ਨੂੰ ਹੋਵੋ ਰਵਾਂ 

ਚੰਗਾ ਜੇ ਬਣਨਾ ਹੈ ਬੰਦਾ,

ਤਾਂ ਮੰਨ ਲਓ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ,

ਚੱਕ ਲੋ ਥੈਲੇ,

ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲੇ,

ਗੇੜਾ ਮੰਡੀ ਲਾਓ ਆ!

सपने बेचो रे, सपने

 ना जूता, ना चप्पल,

ना बेचो रे कपडे,

सपने बेचो रे, सपने!

उम्मीद की लो जगाओ,

खाबों का शहर दिखाओ,

मंजिल का राह बताओ,

बात कहो जो हर कोई पकडे,

सपने बेचो रे, सपने!

कल कल जो करेगा,

हाथ किस्मत से धो जाएगा,

जिन्न जो निकला चिराग से,

फिर ना कभी लोट के आएगा,

भोले से मन को थोड़ा सा ठग ले,

सपने बेचो रे, सपने!

ना ना कोई चाहे लाख करे,

राह से न कभी हटो परे,

थोड़ा सा शहद मुफ्त 

दे के, लगा दे रे लत्त रे,

सपने बेचो रे, सपने!

सिक्कों का शोंक नहीं है, ज़रूरतों के आगे सर झुकाते हैं

जब भी घर खरीदने की सोचते हैं,
पैसे कम पड़ जाते हैं,
सिक्कों का शोंक नहीं है,
ज़रूरतों के आगे सर झुकाते हैं!

भीष्म

था जिसे वर के मृत्यु कर
नहीं सकती उसे पराजित,
लेटा है बाणों की शय्या पे,
निसहाय निर्बल रक्त रंजित,
देखा जो भीष्म पितामह को,
तो मन हो उठा आज विचलित,

पिता के स्वार्थ के खातिर,
कर दिया घर बार न्योछावर,
मुख मोड़ लिया ग्रह्स्थ से,
चल पड़े ब्रह्मचर्य पथ पर,

हो निस्वार्थ आजीवन भर,
कुरु कुल की सेवा की,
दे दिया तन मन धन,
माँगा कभी कुछ भी नहीं,

और फिर ईर्ष्यालु क्रोधी
दुर्योधन के हठ के लिए,
चल पड़े कुरूक्षेत्र युद्ध में,
खींच अपना रथ लिए,
विवश हो ममता के हाथ
अंत प्राण अपने दे दिए,

पर क्या मिला भीष्म को,
अपना सब कुछ लुटा कर,
क्या उससे कहा होगा किसी ने,
तुम कर लो आराम क्षण भर,

क्या यही जीवन है के,
चलो सब त्याग कर्त्तव्य पथ पर,
या फिर जीवन है अपने लिए
पाना पुरषार्थ और हठ कर,

भीष्म की प्रतिज्ञा सा,
भीष्म है ये प्रशन भी,
जीवन कितना अपने लिए
जीवन कितना जग के लिए,
जीना है सही!