जिस्म को तो ज़बरन
पकड़ कर बिठा लेते हैं,
दिल का कोई क्या करे,
हैं हज़ारों ज़ंजीर देह
को बाँधने के लिए,
कोई ख्यालों के लिए
हथकड़ी त्यार करे!
जिस्म को तो ज़बरन
पकड़ कर बिठा लेते हैं,
दिल का कोई क्या करे,
हैं हज़ारों ज़ंजीर देह
को बाँधने के लिए,
कोई ख्यालों के लिए
हथकड़ी त्यार करे!
ਤੇਰੇ ਵਾੰਗੂ ਯਾਰ ਬਣਨਾ ਹੈ,
ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਵੀ ਰੱਖਣੀ ਹੈ,
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਬਿਤ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੈ,
ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਹੈ ਕਰਨੀ,
ਪਰ ਜੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੋੜ ਪੈ ਜਾਵੇ,
ਓਹਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਖੜਨਾ ਹੈ,
ਇੱਕਲੇ ਕਾਮਯਾਬ ਤਾਂ ਲੋਕ ਬਥੇਰੇ ਨੇ,
ਪਰ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ,
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਕ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੈ,
ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਾਹਵਾਂ ਤੇ ਆਸ ਨਾ ਹੋਵੇ,
ਓਥੇ ਵੀ ਨਾ ਹੀ ਲੜਨਾ ਨਾ ਹੀ ਖਿਜਨਾ,
ਬਸ ਚੁੱਪ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਦਲਣਾ ਹੈ,
ਕੱਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਾਹ ਰਾਤ ਰੋਕੇਗੀ,
ਰਸਤਾ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਆਖਿਰ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪੈਣਾ,
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਏਨਾ ਕਰਨਾ ਹੈ,
ਤੇਰੇ ਵਾੰਗੂ ਯਾਰ ਬਣਨਾ ਹੈ,
ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਵੀ ਰੱਖਣੀ ਹੈ,
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਬਿਤ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੈ!
ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਹਵਾਂ ਆਪ ਬਣਾ ਲਵਾਂਗਾ,
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਈ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ,
ਮੈਂ ਮੁਹੱਬਤਾਂ ਕਿਤੋਂ ਹੋਰ ਪਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਫੇਰ ਕੀ ਤੇਰੇ
ਵਫ਼ਾ ਬਦਲੇ ਵਫ਼ਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ,
ਤੂੰ ਕਿੰਝ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੇਂਗਾ? ਮੈਂ ਵੀ ਸ਼ਾਹੀਨ ਹਾਂ,
ਖੁੱਲਾ ਹੈ ਪੂਰਾ ਅਕਾਸ਼ ਮੇਰੇ ਲਈ,
ਤੂੰ ਰਾਜੀ ਰਹਿ, ਮੈਂ ਚੁੱਲਾ ਕੀਤੇ ਹੋਰ ਬਾਲ ਲਵਾਂਗਾ,
ਲਾ ਕੇ ਖਾਣ ਦਾ ਜੇ ਤੇਰੇ ਰਿਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ,
ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਲੜਦਾ, ਮਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ,
ਕੀ ਓਹਨੇ ਆਖਿਰ ਖੱਟਿਆ ਹੈ?
ਤੂੰ ਵੀ ਚਲਾ ਕੇ ਦੇਖ ਲੈ ਨੇਜਾ ਆਪਣਾ, ਹੁੰਨਾ
ਤੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਕੇ ਨਹੀਂ,
ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਫੁੱਲ ਬਣ ਕੇ ਖਿਲ ਆਵਾਂਗੇ,
ਗੀਤ ਹਵਾ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂਗੇ,
ਤੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਦੇਖ ਲੈਅ, ਜੇ ਤੂੰ ਕਿਤੇ ਡਿੱਗ ਪਵੇਂ,
ਹੈ ਬੰਦੇ ਚਾਰ ਤਿਆਰ ਕੇ ਨਹੀਂ,
ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਹਵਾਂ ਆਪ ਬਣਾ ਲਵਾਂਗਾ,
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਈ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ,
ਮੈਂ ਮੁਹੱਬਤਾਂ ਕਿਤੋਂ ਹੋਰ ਪਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਫੇਰ ਕੀ ਤੇਰੇ
ਵਫ਼ਾ ਬਦਲੇ ਵਫ਼ਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ!
नाम अनेक
पहचान एक है,
शब्द अनेक
ज्ञान एक है,
हिंदुस्तान, हिंदुस्तान,
मंदिर में,
मस्जिद में,
गिरजा में,
गुरु-द्वार पे,
ध्यान एक है,
हिंदुस्तान, हिंदुस्तान,
सृष्टि का दर्पण,
जग को समर्पण,
वासुदेव कुटुम्बकम्,
आर्यावर्त का
ज्ञान एक है,
हिंदुस्तान, हिंदुस्तान,
हो उत्कर्ष,
उल्लास हर्ष,
पावन पर्व,
जन जन का
आदर्श गणतंत्र,
हिंदुस्तान, हिंदुस्तान!
Oh distant stars
pluck and put me
where you are,
alone and burning
but living at least
by his own right,
far from imperfect
choppy human life,
never ending nervy
struggle and strife,
a place where
none can reach me,
a place where
none can beseech me,
a place where
I have no need,
a place where
I cannot be seen,
just immersed in
the cosmos,eternal
peace and night,
circling the galaxy
with all of you
joined, entwined,
living a poet's dream,
no cares, no worries,
just rhythm and light.
I don't know why everybody thinks I am rich,
are they blind to see my wrinkles and itch,
I just scrape enough to take care of my need,
working jobs to which I can no longer heed,
can't they see that I am tired and exhausted,
on the verge of breaking down patchy, roasted?
when did they last see me smiling like a sky?
when did they hear me last saying dreams do fly?
I feel like a Gigolo who has sold his soul,
time and universe could not answer whose call,
should my heart stop pounding to give a proof?
isn't it enough that I stay distant and aloof?
जिसे चाहो या तो वो मिलता नहीं,
जो मिल जाए कोई देर बाद,
फिर उसे चाहने के लिए
रहता पास वक़्त नहीं,
यही है अमूमन इश्क़ की हकीकत,
बड़ी तंग इसकी गलियाँ,
बड़ी पत्थर इसकी ज़मीन!
Written on the tune of Tere bina zidagi se koi shikvaa to nahin
तुम्हारे जैसा कोई और क्यों नहीं,
या मेरी नज़र ही देख ना पा रही,
अपना तो नाता भी न था करीब से,
ख्याल तुम्हारा क्यों जाता नहीं,
तुम्हारे जैसा कोई और क्यों नहीं।
आँखों में इस तरह बस गए हो,
साँसों में इस तरह गुल गए हो,
तुम हो के मैं हूँ मालूम नहीं,
तुम्हारे जैसा कोई और क्यों नहीं।
ये रात मेरी चाह की गवाह है,
पूछो तो कभी कहती क्या हवा है,
किसी और को माँगा ही नहीं,
तुम्हारे जैसा कोई और क्यों नहीं।
बूँदें बन के कभी बरस जाओ,
धुप सा छू कर निकल जाओ,
हमको अपने से दूर रखो नहीं,
तुम्हारे जैसा कोई और क्यों नहीं।
ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਰੋ ਪਿਆ ਆਂ,
ਬੰਦਾ ਹੀ ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨਹੀਂ ਆਂ,
ਜਰ ਲਵੇ ਕੋਈ ਹੱਸ ਕੇ ਨੁਕਸਾਨ,
ਏਨੀ ਕੀਹਦੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਪਈ ਆ,
ਵਕ਼ਤ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰ ਲੇ ਦੋ ਦੋ ਹੱਥ,
ਐਡਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਆ,
ਘਰ ਛੱਡ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਲੋੜਾਂ ਖਾਤਰ,
ਵਾਪਿਸ ਮੁੜਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਆ,
ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭਲਾਂ ਕੀ ਜਾਣੇ,
ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਆ!
ਇਹ ਕੈਸੀ ਅੰਨੀ ਦੌੜ ਚ ਪੈ ਗਏ ਹਾਂ ਅਸੀਂ,
ਆਪਣਾ ਆਪ ਗਵਾ ਕੇ ਬਹਿ ਗਏ ਹਾਂ ਅਸੀਂ,
ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਲ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ,
ਹੁਣ ਦਿਲ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ,
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਤਾ ਗਵਾ ਕੇ ਬਹਿ ਗਏ ਹਾਂ ਅਸੀਂ,
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੋਏ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਦੇ ਮਾਤਮ ਨੇ,
ਦੂਜੇ ਉਮੀਦ ਦੇ ਬੰਦ ਲੱਗਦੇ ਸਾਰੇ ਫਾਟਕ ਨੇ,
ਜਵਾਂ ਪੱਥਰ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਾਂ ਅਸੀਂ,
ਲੋਕ ਕੋਈ ਤਾਂ ਹੋਲੀ ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਆ
ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਹਰ ਦਿਨ ਹੀ ਬੋਝ ਵਾੰਗੂ ਢੋਂਦੇ ਆਂ,
ਵਕ਼ਤ ਨਾਲ ਵੈਰ ਪਾ ਕੇ ਬਹਿ ਗਏ ਹਾਂ ਅਸੀਂ,
ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਸ ਦੇ ਲਈ ਹੈ?
ਕਿਓਂ ਬੰਦਾ ਜੀਂਦਾ? ਕਿਓਂ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ?
ਕੈਸੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਆ ਗਏ ਹਾਂ ਅਸੀਂ!
ਨਾ ਅਸੀਂ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ,
ਨਾ ਅਸੀਂ ਸ਼ੌਹਰਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ,
ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਬੱਸ ਹੈ ਇਹ ਤਮੰਨਾ,
ਕਰੀਏ ਜੋ ਦਿਲ ਦੇ ਹੋਵੇ ਕਰੀਬ,
ਜਦੋਂ ਆਈ ਕਿਸੇ ਰੋਕ ਨੀ ਪਾਉਣਾ,
ਬੈਠੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ ਹਬੀਬ ਤਬੀਬ,
ਕੀ ਲੈਣਾ ਐਵੇਂ ਪਰਾਏ ਸੁਫਨਿਆਂ
ਲਈ ਜਿਸਮ ਨੂੰ ਖੋਰ ਖੋਰ ਕੇ,
ਕੀ ਕਮਾਉਣਾ ਹੋਇਆ ਇਹ
ਰੂਹ ਆਪਣੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਤੋੜ ਕੇ,
ਜੇ ਇਹ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹੈ, ਤਾਂ
ਫਿਰ ਕਿ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਬਦ ਨਸੀਬ?
ਨਾ ਅਸੀਂ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ,
ਨਾ ਅਸੀਂ ਸ਼ੌਹਰਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ..
ਥੋੜਾ ਥੋੜਾ ਵਕ਼ਤ ਆਪਣੇ ਆਪ
ਤੋਂ ਹੀ ਡਰ ਡਰ ਕੇ ਚੁਰਾਉਣਾ,
ਹਾਏ ਛੁੱਪ ਛੁੱਪ ਕੇ ਚੌਹਣਾ,
ਹਾਏ ਲੁਕ ਲੁਕ ਕੇ ਗਾਉਣਾ,
ਸਿੱਕੇ ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਇੱਕਠੇ
ਵਕਤੋਂ ਅਸੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਗਰੀਬ,
ਨਾ ਅਸੀਂ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ,
ਨਾ ਅਸੀਂ ਸ਼ੌਹਰਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ..
ਕੋਈ ਨਾ ਪੁੱਛੇ ਨਾ ਕੋਈ ਬੁੱਜੇ,
ਨਾ ਸੁਣੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ,
ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚ ਤਾਂ ਸਬ ਤੋਂ
ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਮਿੱਲ ਦੀ,
ਇਹ ਸ਼ੋਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ,
ਖ਼ਾਬਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਲਈ ਸਲੀਬ
ਨਾ ਅਸੀਂ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ,
ਨਾ ਅਸੀਂ ਸ਼ੌਹਰਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ..
ਜਿਸ ਤੇ ਖਿੜਣ ਫੁੱਲ ਉਮੀਦ ਦੇ,
ਸਾਨੂੰ ਐਸੀ ਪਨੀਰੀ ਚਾਹੀਦੀ,
ਲਿਬਾਸ ਮੈਲਾ ਰੂਹ ਨੂੰ ਹੋਵੇ ਸਕੂਨ,
ਸਾਨੂੰ ਐਸੀ ਅਮੀਰੀ ਚਾਹੀਦੀ,
ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਔਹਦੇ
ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਾਥੋਂ ਵੇਚ ਖਰੀਦ,
ਨਾ ਅਸੀਂ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ,
ਨਾ ਅਸੀਂ ਸ਼ੌਹਰਤ ਦੇ ਮੁਰੀਦ..
ਇੱਕ ਪੱਤਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ,
ਇੱਕ ਪੱਤਾ ਮੈਦਾਨ ਚ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਰ ਸੀ,
ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਮਤਲਬ ਦੀ
ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਵਾਨੀ ਚ ਹੋਰ ਜ਼ੋਰ ਸੀ,
ਦਿਲ ਨੇ ਤਾਂ ਰਾਹਵਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸੀ,
ਅੰਦਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੀ ਸਲਾਹਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸੀ,
ਮੈਂ ਹੀ ਇਹਦੀ ਵੇਲੇ ਸਰ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਨਾ,
ਜਿੱਧਰ ਮੁੜੇ ਸਭ ਲੈ ਲਿਆ ਓਹੀਓ ਮੋੜ ਸੀ,
ਤੇ ਹੁਣ ਤਦਬੀਰਾਂ ਭਾਵੇਂ ਲੱਖ ਕਰਦੇ ਆਂ,
ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਰ ਵਾਰੀ ਹਰ ਦੇ ਆਂ,
ਦੋ ਤੰਬੂੰ ਉਮੀਦ ਦੇ ਜਦ ਕਦੀਂ ਗੱਡਦੇ ਆਂ,
ਝੱਖੜ ਕੋਈ ਜਾਂਦਾ ਦੋਨੋ ਦੇ ਦੋਨੋ ਤੋੜ ਨੀ,
ਚੱਲ ਕੋਈ ਨਾ ਅੱਧੀ ਜ਼ਿੰਦ ਹਲੇ ਵੀ ਪਈ ਹੈ,
ਕਿਸੇ ਫਿਲਮ ਦਾ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਸਹੀ ਹੈ,
ਚੱਲ ਉਡਾਈ ਜਾਈਏ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੁੱਡੀ,
ਕਦੇ ਤਾਂ ਵਗੇਗੀ ਹਵਾ ਆਪਣੇ ਵੀ ਔਰ ਦੀ!
ਤੇਰੀ ਹਾਂ ਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾਈ ਜਾਣੇ ਆਂ,
ਪਤਾ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਨੀ ਕਿੱਧਰ ਨੂੰ ਜਾਈ ਜਾਣੇ ਆਂ,
ਰੋਜ ਕਹਿਣੇ ਖ਼ਾਨਾ-ਏ-ਖਰਾਬ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਆ,
ਖੌਰੇ ਕਿਹੜੀ ਉਮੀਦ ਤੇ ਆਈ ਜਾਣੇ ਜਾਈ ਜਾਣੇ ਆਂ,
ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਹੋਣੀ ਆ ਮਜਬੂਰੀ,
ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਤੇ ਪਛਤਾਈ ਜਾਣੇ ਆਂ,
ਜੀ ਤੇਰਾ ਵੀ ਨੀ ਲਗਦਾ ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਵੀ ਨੀ ਕਰਦਾ,
ਆਪਸ ਚ ਸੁਖ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਦਿਨ ਨੰਗਾਈ ਜਾਣੇ ਆਂ,
ਉੱਠਦੇ ਸਾਰ ਜਾਨ ਨੂੰ ਸਿਆਪਾ ਜਾ ਲਗਦਾ ਏ,
ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਹੰਜੂ ਵਹਾਈ ਜਾਨੇ ਵਹਾਈ ਜਾਨੇ ਆਂ,
ਚਲ ਛੱਡ ਕੀ ਲੈਣਾ ਹੋਰ ਇਹੋ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ,
ਜਿੰਨੀ ਚਿੱਕਰ ਨਿਭਦੀ ਔਖੇ ਸੌਖੇ ਨਿਭਾਈ ਜਾਣੇ ਆਂ!
ਲੈ ਚੱਲ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਵੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਵੇ,
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੀਹਣੇ ਪੁੱਛਣਾ ਮਹਿਲਾਂ ਚ ਹਾਲ ਵੇ,
ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇਂ, ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਮਾਪੇ ਛੱਡੇ,
ਚੱਤੋ ਪਹਿਰ ਰਹਿਣਾ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰਾ ਹੀ ਖਿਆਲ ਵੇ,
ਲੈ ਚੱਲ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਵੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਵੇ....
ਕੰਨਾਂ ਚੋਂ ਮੈਂ ਲਾਏ ਕੋਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਚੋਂ ਲਾਏ ਬਿਛੂਐ,
ਗੇਰੂਏ ਮੈਂ ਪਾ ਲਏ ਤੇ ਰੱਖੇ ਲਾ ਕੇ ਲਾਲ ਵੇ,
ਲੈ ਚੱਲ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਵੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਵੇ....
ਤਪ ਤੇਰਾ ਜਿਹੜਾ ਹੋਊ, ਜੱਪ ਤੇਰਾ ਜਿਹੜਾ ਹੋਊ,
ਨਹੀਓਂ ਪਾਉਂਦੀ ਵਿਘਨ ਕੋਈ ਰਖੂੰ ਮਨ ਸੰਭਾਲ ਕੇ,
ਲੈ ਚੱਲ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਵੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਵੇ....
ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਾਹਦੀ ਪਰਵਾਹ, ਡੰਗਾਂ ਦੀ ਕਾਹਦੀ ਪਰਵਾਹ,
ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਬਸ ਓਹਨੂੰ ਬੁਹਤ ਜਿੰਨੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੇ,
ਲੈ ਚੱਲ ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਵੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਵੇ....
ਏ ਮੇਰੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ ਤੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ,
ਕਿੰਨੇ ਵਰੇ ਬੀਤੇ ਨੇ ਕਿਓਂ ਕੋਈ ਕਮਾਲ ਨੀ ਹੋਇਆ?
ਲੰਘ ਗਏ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨੇ ਹੁਣ ਹੋਰ ਸਭ ਸੂਬੇ,
ਓ ਠਕਰਾਨੀਏ ਦੱਸ ਤੇਰਾ ਕਿੱਥੇ ਜਮਾਲ ਹੈ ਖੋਇਆ?
ਤੇਰਾ ਖੇਤਾਂ ਨੇ ਲਹਿਰਾ ਲਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਨਾਂ ਤੈਨੂੰ,
ਪਰ ਕਿਉਂ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਨੀ ਹੋਇਆ?
ਕਿਓਂ ਬੀਤੇ ਵਕਤ ਵੱਲ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਖੀ ਜਾਣੇ ਆ?
ਕਿਓਂ ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ ਨਵਾਂ ਤੈਥੋਂ ਪਾਲ ਨੀ ਹੋਇਆ?
ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਤੈਥੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਨਾਮ ਬਣਾ ਰਹੇ ਨੇ,
ਕਿਓਂ ਆਪਣੇ ਧੀਆਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨੀ ਹੋਇਆ?
ਇਹ ਧਰਤੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦ, ਕਲਪਨਾ, ਕਪਾਨੀ ਦੀ ਹੈ,
ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕਿਓਂ ਨਵਾਂ ਐਲਾਨ ਨੀ ਹੋਇਆ?
ਓ ਪੁੱਤਰੋ ਮੇਰਿਓ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਬਦਲੋ ਵੇ,
ਕਿਓਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕਦੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਨੀ ਹੋਇਆ?
ਕਰਜ਼ੇ ਹੇਠ ਹੈਂ ਹਰ ਮਕਾਨ, ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ,
ਕਿਓਂ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਕਮਾਈ ਦਾ ਖਿਆਲ ਨੀ ਹੋਇਆ,
ਮਾਯੂਸ ਹੋ ਰਹੀਆਂ, ਉਮੀਦ ਖੋ ਰਹੀਆਂ ਜਵਾਨੀਆਂ,
ਕਿਓਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਮੌਸਮ ਟਾਲ ਨੀ ਹੋਇਆ?
ਚਲ ਉੱਠ ਹੁਣ ਤਾਂ ਓਹ ਜੰਮਣ ਵਾਲੀਏ ਮੇਰੀਏ ਮਾਏ,
ਦੇਖ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਤੇਰਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਲਾਲ ਹੈ ਹੋਇਆ!
ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਮਾਂ ਪਾਲ ਦੀ ਬੱਚੇ,
ਆਪਣਾ ਆਪ ਗਾਲ ਕੇ ਮਾਂ ਪਾਲ ਦੀ ਬੱਚੇ,
ਆਪ ਭਾਵੇਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ ਹਾਲ-ਓ-ਬੇਹਾਲ,
ਫਿਰ ਵੀ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਠ ਕੇ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਬੱਚੇ,
ਨੇ ਬੜੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾਲੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵੀ,
ਵਕਤ ਹਰ ਵਕਤ ਹੈ ਪਰ ਖਿਆਲ ਦੀ ਬੱਚੇ,
ਝਿੜਕਦੀ ਹੈ ਨਾਦਾਨੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਆਪ ਰੋਂਦੀ ਹੈ,
ਜਿਹੜੇ ਇਹ ਤਰਾਸ਼ਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਮਿਸਾਲ ਨੇ ਬੱਚੇ,
ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਕੁੱਝ ਵੀ ਆਖੇ ਤੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਸੋਚੇ,
ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਂਦੀ ਹੌਂਸਲੇ, ਬੜੇ ਕਮਾਲ ਨੇ ਬੱਚੇ,
ਕਈ ਵਾਰੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਇੱਕਲਿਆਂ ਨੇ,
ਫਿਰ ਵੀ ਰੱਖਦੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਬੱਚੇ!
ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਪਏ ਰੁਝੇਵੇਂ,
ਤੇਰਾ ਚੇਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ,
ਬੀਤਿਆ ਵਕਤ ਤੂਫ਼ਾਨ
ਖਿਆਲਾਂ ਚ ਨਹੀ ਉਠਾਉਂਦਾ,
ਉਲਝਣਾਂ ਹੀ ਉਲਝਣਾਂ,
ਪਰੇਸ਼ਨਿਆਂ ਹੀ ਪਰਸ਼ੇਨਿਆਂ,
ਨਾ ਲੱਜਤ ਕੋਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ,
ਨਾ ਸ਼ੋਖ਼ੀ ਕੋਈ ਰਾਤ ਵਿੱਚ,
ਚਲ ਸ਼ਾਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕਰਾਰ ਤੇ
ਚਿੱਤ ਹੋਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,
ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਪਏ ਰੁਝੇਵੇਂ...
ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੌਸਮ
ਕਿਹੜੇ ਚੱਲੀ ਜਾਂਦੇ ਬਾਹਰ,
ਕਦੋਂ ਆਈ ਪਤਝੜ
ਤੇ ਕਦੋਂ ਗਈ ਬਹਾਰ,
ਬੱਸ ਸੌਣ ਦੀ ਰੁੱਤੇ
ਸੁਫ਼ਨਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ,
ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਪਏ ਰੁਝੇਵੇਂ...
ਨਹੀਂ ਚੰਗੇ ਲੰਘਦੇ ਤਿਉਹਾਰ,
ਨਹੀਂ ਆਰਾਮ ਕੋਈ ਐਤਵਾਰ,
ਨਹੀਂ ਚੰਗੀ ਬੁਨਿਆਦ,
ਕੀ ਪਤਾ ਕਿੰਨੀ ਕੂ ਮੁਨਿਆਦ,
ਚਲ ਭੂਚਾਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ,
ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਪਏ ਰੁਝੇਵੇਂ...
ਇੱਕ ਜਗਹ ਬਹਿਨਾ
ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਯਾਦ
ਘੇਰ ਘੇਰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਤੁਰਿਆ
ਫਿਰਦਾ ਰਹਿਨਾ
ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵੀ ਨੀ ਆਉਂਦੀ
ਤਬੀਅਤ ਵੀ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦੀ
ਛੱਡ, ਓ ਦਿਲ ਜਾਣੀਆਂ,
ਆਪਣਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ
ਦੀਆਂ ਕਾਹਦੀਆਂ ਮਿਹਰਬਾਨੀਆਂ,
ਆਪਣੇ ਤਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨੇ ਇਸੇ ਲਈ,
ਦੁੱਖ ਵੇਲੇ ਨਾਲ ਖੜ ਜਾਣ,
ਆਪਣੇ ਤਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨੇ,
ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੇਲੇ ਝੂਮਰ ਪਾਣ,
ਆਪਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣਿਆਂ
ਲਈ ਕਾਹਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ,
ਕਰਨੇ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਕੀ,
ਰੱਖਣਾ, ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀ,
ਮੋੜਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਕਰ,
ਗੱਲਾਂ ਲੱਗਣ ਬੇਗਾਨੀਆਂ!
उनका आपस में मसला तो कुछ भी नहीं था,
कभी जमाना तो कभी घर से ताना आ गया,
देख लिए थे चलने से पहले ख़ाब इतने हसीन,
चले जो तो हक़ीक़तों से अफसाना टकरा गया,
कुछ मसरूफियतों ने घेर लिया रिफाकत को,
नाजुक चाहत पे ही वक़्त का निशाना आ गया,
और धीरे धीरे देरियां दूरी, दूरियाँ दरार बन गई,
अकीदत गई, अदावत सुनना सुनाना आ गया,
रोज की तरह आज भी हवा छु के निकली थी,
ताश के पत्तों सा हल्का आशियाना ढह गया,
चौदहवीं का चाँद जिससे दोनो बातें करते थे,
चौंक उठा देख के ये क्या दर्दमंदाना आ गया!
ज़िंदगी की जंग पे निकला हूं
तेरे प्यार की ढाल ले कर,
बाहर आज भी सर्दी बहुत है,
तेरी चाह की शाल ले कर,
तेरी आँखों की खुशबू,
तेरी बातों का लम्स,
तेरी यादों के गुलाब,
तेरे एहसासों की रोशनी के साथ,
और जब भी कभी
सुख जाता हूँ मुरझा जाता हूँ,
भीग जाता हूं तेरी हसी की बारिशों में,
फिर लहलहाने लगता हूं
फसलों की तरह
दो पल तुम्हारे पास बैठने के बाद,
बस इसी तरह साथ देते रहना,
दूर हो, के पास हो,
गुनगुनाते रहना गीत ज़िंदगी के,
उम्मीद के, आरज़ू के,
यही मेरे रस्ता आसान करते हैं,
इन्हीं से मेरी जीत होगी।
लफ्ज़ आहिस्ता से रखो,
धीमे लहज़े में बात करो,
वो बीमार भी है,
ना उम्मीद भी,
घबराया हुआ भी,
इस वक्त उसको
नसीहत की नहीं,
साथ की ज़रूरत है,
साथी वो जो
उसी की सुन सके,
हाथ दे के बस
खड़ा कर सके,
क्यों सोचते हो
कि उसे कुछ मालूम नहीं?
उसे चाह चाह के पूज पूज के मैने खुदा कर लिया,
बस इन्हीं बातों ने मेरी, मुझे उससे दूर कर दिया,